tvd (3)

3. Varoluşun ilk durumu: Bizlere acı çektiren yaşamın gerçekliği: Dukkha

Doğu felsefesine göre varoluşun 3 durumu vardır ve bunların başında Dukkha gelir. Yaşam bir acı çekme yolculuğudur. Bu acı çekme hali henüz bizler doğarken başlar; doğumumuz oldukça acı olur. Yaşama atılınca ölüm karşısında sahip olduğumuz çaresizliğin farkına hastalıklarla varırız. Üzüntü asla bitmez; yaşamak, acı denizinde boğulmak gibidir. Yani yaşam acıdır ve bu bir gerçekliktir. Bu noktada, doğu öğretisi bizleri bu acıyı reddetmeye değil, onu kabul etmeye çağırır: “Hayatta karşına çıkan her şey, bir nedenden ötürü karşına çıkmıştır ve bu yüzden doğrudur. Onu reddetme, aksine onu kabullen ve onun gerçekliğiyle yaşa.”

Bir acı çekme hali olan yaşamak eyleminde, asla sakınamayacağımız bazı özelliklerimiz vardır: beden (rûpa), duyumlar (vedanâ), düşünceler (samjnâ), arzular (samskâra), bireysel bilinç (vijnâna). Bu beş skandha, insanı Dukkha gerçekliğine iten şeylerdir ve yaşamın acı gerçeğini kabullenemeyen insanlar üç kleshaya (tutukuya) yenik düşer: Cehalet (moha), Şehvet (lobha) ve Öfke (dvesha).